2010 Tháng Mười Một 15 « sổ tay thường dân

Những Đoàn Tầu (vét) Tốc Hành

“Đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh.”
(Kiều)

Khi được hỏi “âm thanh của hai chữ hoà bình gợi lên điều gì cho ông,” nhà thơ Viên Linh đã trả lời rằng:

“Tiếng máy xình xịch của xe hoả, khói phun trắng xoá đường rầy, để tôi có thể làm như Tản Đà, chán Sài Gòn thì nhẩy tầu ra Hà Nội. Chán Hà Nội thì nhẩy tàu vô Nam. Và dừng lại chiếc ga xép nơi tôi đã ra đời, đã chơi đùa với con tầu sắt suốt thời niên thiếu: ga Đồng Văn.” (Nguyễn Nam Anh. “Đi xa với Viên Linh.” Văn, 3/1972)

Thuở ấy, thi sĩ của chúng ta còn trẻ – rất trẻ, rất đỏm dáng (trong cách ăn mặc, cũng như ăn nói) và cũng rất ngây thơ về thời cuộc. Sự ngây thơ của ông, công tâm và khách quan mà nói, chính là nét dễ thương (chung) của rất nhiều người dân sống ở miền Nam – vào thời điểm đó.

Trước đó, không lâu, ông Trịnh Công Sơn cũng đã mường tượng ra một viễn ảnh thanh bình một cách hồn nhiên và… thơ ngây không kém: “Một đoàn tầu đi khói trắng toả hai bên đường…”

Gần nửa thế kỷ sau, sau khi đất nước hoà bình và thống nhất, trong một bức thư ngỏ của Tiến sĩ Trần Đình Bá gởi cho ông Nguyễn Hữu Bằng, Tổng Giám đốc Công ty Đường sắt Việt Nam (đọc được trên Da Vàng blog, vào ngày 23 tháng 9 năm 2010) có đoạn như sau:

“Đường sắt Việt Nam (ĐSVN) tụt hậu hơn thời nô lệ (trước 1945)… Có trực tiếp đi lại bằng đường sắt mới thấy hết cảnh nhếch nhác, tệ hại, khủng khiếp của tình trạng ĐSVN hiện nay. Nào là chỗ ngồi chật như nêm, bán hàng rong lên xuống toa tàu như đi giữa chợ, bán hàng ăn uống trên tàu quá dở, giá cắt cổ, khách hàng đứng nằm la liệt trên toa, xe bán hàng của tàu kéo qua, kéo lại không biết bao nhiêu lần trong một ngày, tình trạng say xỉn, đánh bài ngay trên toa tàu thường xuyên diễn ra, thái độ phục vụ đanh đá, vô văn hóa của nhân viên trên tàu,… và rất nhiều những hình ảnh xấu trên các đoàn tàu mà ai cũng có thể nhìn thấy.”

Qua một bài viết khác (Tại sao trẻ con ném đá lên tầu) độc giả còn được biết thêm nhiều chi tiết rất lạ lùng (và ngại ngùng) khác nữa, khiến không ít người vỡ mộng về những “đoàn tầu đi khói trắng toả hai bên đường”:

“Tầu hoả Việt Nam trông đã không mấy hiện đại, lại còn bị bọc lưới thép ở các ô cửa sổ trông chẳng khác nào những nhà tù di động. Mà bọc lưới thép, thì bọn trẻ con không ném đá nữa, chúng ném thứ khác có thể lọt qua lớp lưới, như bùn, nước bẩn, thậm chí cả phân người.

Qua khảo sát, người ta vỡ lẽ ra rằng nạn ném đá lên tầu không phải là trò đùa vô bổ của đám trẻ con vô ý thức. Đó là những hành động có ý thức, trả đũa việc tầu hoả gây ra tai nạn làm thiệt hại về người và của, trả đũa những hành động khách đi tầu vứt rác và chất thải xuống hai bên đường, trả đũa việc tầu hoả gây ra tiếng ồn và làm ô nhiễm môi trường…

Các phong trào của Đội Thiếu niên như ‘Em yêu đường sắt quê em’, ‘Đoạn đường sắt em chăm’… đều không có hiệu quả. Phong trào càng phát động mạnh, thì số vụ ném đá lên tầu càng tăng. Thủ phạm gây ra các hành vi côn đồ này đều là trẻ em, chưa đủ tuổi để có thể bị truy tố trách nhiệm hình sự…”

Trong một cuộc phỏng vấn liên quan đến Những đoàn tầu oằn mình trước nạn ném đá (theo như cách mô tả của VnExpress) ông Tổng Giám đốc Công ty Đường sắt Việt Nam nhỏ nhẹ, và ôn tồn cho biết: “muốn chống ném đá lên tầu một cách triệt để cần có sự… chỉ đạo của Thủ tướng.”

Thiệt khỏe!

Tuy thế, chớ vì câu trả lời giản dị và giản tiện (đến khó ngờ) vừa dẫn mà đánh giá thấp ông Nguyễn Hữu Bằng. Trong một cuộc phỏng vấn khác (Trò chuyện với Tổng Giám đốc Tổng công ty ĐSVN về dự án Đường sắt cao tốc và Metro) được thực hiện vào ngày 23 tháng 9 năm 2010, người dân mới thấy hết tiềm năng và viễn kiến của nhân vật này: “Chúng tôi luôn xác định phải đi tắt đón đầu, phải làm một tuyến đường sắt hiện đại ngang bằng thế giới.”

Nói cách khác, theo như ông Bằng thì cứ bỏ mẹ nó mấy đoạn đường sắt cổ lỗ sĩ (cùng với mấy chuyện phiền phức, lặt vặt đi kèm – đại loại như thái độ phục vụ đanh đá và vô văn hóa của nhân viên, chỗ ngồi chật như nêm, bán hàng rong lên xuống toa tàu như đi giữa chợ, tình trạng say xỉn, đánh bài ngay trên toa, hoặc chuyện trẻ con ném đất đá và cứt đái lên tàu) qua một bên để “đi tắt đón đầu, làm một tuyến đường sắt hiện đại ngang bằng thế giới” – cho nó khỏi nhức đầu và… tiện việc sổ sách!

Đề xuất này của ông Nguyễn Hữu Bằng tuy không không được Quốc hội chấp thuận nhưng lại được sự đồng tình và nhất trí (cao) của mọi giới quan chức, ở Việt Nam. Báo Pháp Luật, số ra ngày 30 tháng 08 năm 2010, đi tin:

“Dự án đường sắt cao tốc Hà Nội-TP.HCM (ĐSCT Bắc-Nam) đã được trình tại kỳ họp thứ bảy QH khóa XII nhưng không được QH thông qua do lo ngại về tính hiệu quả cũng như làm tăng gánh nặng nợ nần cho quốc gia… Tuy nhiên, mới đây, Bộ Giao thông Vận tải, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đã khởi động lại dự án trên.”

Cái “tuy nhiên” ngang xương (và ngang hông) này được ông Tổng Giám đốc Công ty Tư vấn Đầu tư và Xây dựng (đơn vị lập dự án thuộc Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam) giải thích với báo giới rằng “Quốc hội không thông qua chứ không phải bác”.

Miệng người sang, rõ ràng, có gang có thép! Quốc hội có thông qua hay không chỉ là chuyện nhỏ, nếu chưa muốn nói là… đồ bỏ!

Còn mối bận tâm về ngân khoản, nợ nần để thực hiện dự án thì đã được Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng – một người sang khác, và sang hơn nhiều – trình bầy chi li, rành mạch, cặn kẽ, và rốt ráo tự lâu rồi:

“Với đà tăng trưởng hiện nay, đến 2020, GDP sẽ đạt gần 300 tỷ USD; 2030 là 700 tỷ USD; 2040 đạt 1.200-1.400 tỷ USD và đến 2050 sẽ gấp đôi số đó. GDP bình quân đầu người đến 2050 dự kiến lên 20.000 USD, thay vì mức hơn 1.000 USD hiện nay. Nếu cứ lấy ngưỡng an toàn vay nợ là 50% GDP, đến 2020, Việt Nam có thể vay 150 tỷ mà vẫn an toàn… Với mức vay nợ như vậy, chúng ta có thể làm được… Tôi yên tâm. Yên tâm rằng phải làm…”

Theo như cách tính toán của ông Hùng thì Việt Nam hội đủ điều kiện để có thể vay tiền làm (đến) hai Dự án ĐSCT Bắc/Nam, nếu thích, chứ đâu phải một. Tôi còn nghe có người bàn rằng: “Cứ làm luôn cả hai để chạy song song cho nó thêm phần nhộn nhịp, và khiến cho đám trẻ con quê mùa – sống hai bên đường – bị rơi vào tình trạng phân tâm, không biết ném đá vào đâu nữa.”

Tất nhiên, đó chỉ là một cách nói vui chứ vấn đề này đã được ông Nguyễn Đạt Tường, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, đặt ra và giải quyết ổn thoả rồi. Trong một cuộc phỏng vấn dành cho báo Pháp Luật & Xã Hội, vào ngày 23 tháng 5 vừa qua, ông hân hoan và lạc quan tuyên bố: “Tránh đầu tư không có tầm nhìn… Còn đối với tình trạng trẻ ném đá lên tầu, tôi tin 15 năm nữa dân trí của chúng ta sẽ khác.”

Tầm nhìn của ông Phó Thủ tướng và ông Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đường sắt – rõ ràng – hơi xa (quá) nên không được chia sẻ bởi những người… thiển cận! Tác giả Nguyễn Quang Thân là một người như thế. Trên báo Dân Việt, số ra ngày 25 tháng 10 năm 2010, ông đã đưa ra lời khuyên (không được đúng tầm) là Đừng đánh cược tương lai:

“Chúng ta coi kiến nghị của nhiều trí thức và nhân sĩ là nghiêm túc và có trách nhiệm, cần được xem xét cũng với tinh thần tương xứng. Bởi vì đây không còn là chuyện lời lỗ một dự án. Đây là sự tồn vong của đất nước và con em chúng ta, không từ một ai, mai sau.”

Nhận định dè dặt của ông Nguyễn Quang Thân, tiếc thay, không phù hợp với đường lối và chủ trương (truyền thống) của Đảng cầm quyền. Hơn nửa thế kỷ qua, những người cộng sản Việt Nam vẫn mang tương lai của cả dân tộc này ra đánh cược đều đều. Lần nào họ cũng thắng và nhân dân thì luôn luôn đại bại. Bởi thế, chuyện đánh cược với tương lai (nói chung, và nói cho cùng) không có gì là sai – nếu đó là tương lai của ai khác, chớ không phải của chính mình hoặc đảng mình. Miễn sao cứ vẫn “còn Đảng, còn mình” là được!

Và đó là cũng là chuyện thường tình thôi. Tôi chỉ thấy có điều hơi bất thường chút xíu, qua bài viết của ông Bẩy Tỏi, trên diễn đàn Bauxite Việt Nam, vào ngày 31 tháng 10 như sau:

“ có lẽ ông PPT Nguyễn Sinh Hùng xuống sắc vì mất ngủ bởi do ông PTT phải thức trắng thâu đêm để lo ‘đếm tiền’. Vâng, Vinashin nợ hơn 4 tỉ đô la – hay tương đương 5% GDP của Việt Nam. Là Trưởng ban chỉ đạo tái cơ cấu thì ông PTT không thể không ‘đếm tiền’ hằng đêm. Bởi lẽ, ông phải tính toán sao khi tái cơ cấu xong thì Vinashin có thể trả nợ và có lời.”

Sắc diện của con người lên/xuống hay thay đổi vì tiền là chuyện cũng đúng thôi. Tuy nhiên, theo thiển ý, chúng ta không nên băn khoăn nhiều quá về chuyện (phải) đếm quá nhiều tiền đến thế.

Cứ xét theo lẽ thường thì mỗi đồng chí lãnh đạo chỉ cần (độ) một hai triệu dollar, cùng với vài ba căn biệt thự là… vừa đẹp, và cũng vừa đủ cho một nếp sống ung dung (có thể) kéo dài đến vài thế hệ rồi – nếu đừng phung phá quá. Tiền tầu Vinashin còn đang lúng túng, chưa biết dấu vào đâu cho hết, sao lại còn phải lao tâm quẫn trí lo thêm vài chuyến tầu vét (tốc hành) nữa làm chi – cho má nó khi.

Tưởng Năng Tiến
11/2010

Tháng Mười Một 15, 2010 Posted by tuongnangtien_fan | Sổ tay thường dân | 2 phản hồi

Cao Xuân Huy Từ Chuyện Tháng Ba Gẫy Súng

Tháng 3 năm 1975, lúc đang còn ở lứa tuổi đôi mươi, khi khổng khi không, ông Cao Xuân Huy – một cựu sĩ quan của binh chủng Thủy Quân Lục Chiến, thuộc Quân Ðội Việt Nam Cộng Hoà – giã từ vũ khí. Bỏ súng đạn, dù ở vị thế của một kẻ chiến bại, để chấm dứt một cuộc chiến tranh đã triền miên tàn phá quê hương đất nước, không chừng, cũng là kỳ vọng hay ước mơ tiềm ẩn của trung úy Cao Xuân Huy (nói riêng) và của cả nước (nói chung).

Sau đó (theo như lệnh của những nguời thuộc phe thắng trận) ông Cao xuân Huy cầm cuốc, cuốc tới tấp, cuốc túi bụi, cuốc không ngừng, cuốc tưng bừng, và cuốc liên tục (rất nhiều năm) trên những thửa đất … vô phương canh tác – ở nhiều trại cải tạo khác nhau. Ðiều này, dường như, không nằm trong ‘’ dự kiến ‘’ của cả nước (nói chung) và ‘’học viên’’ Cao Xuân Huy (nói riêng).

Cây cuốc, một nông cụ rất hữu ích và phổ biến kể từ khi loài người bắt đầu đời sống định canh cho đến hết Thời Trung Cổ, nếu đuợc tận dụng và thiện dụng, trong điều kiện đất đai và thời tiết lý tưởng (may ra) mới có thể mang lại vừa đủ cơm áo cho chính bản thân người sử dụng. Còn dùng thứ cuốc do tập thể làm chủ, bằng hình thức lao động cưỡng bách, trong điều kiện làm việc khắc nghiệt, trên những nông truờng quốc doanh, theo những kế hoạch kinh tế cứng rắn và hoang tưởng, vào những thập niên cuối cùng của thế kỷ hai mươi… thì chỉ là một sự phí phạm nhân lực vô cùng tai hại và đáng tiếc – nếu nói một cách bao dung. Nói cách khác, chính xác hơn, đây là một phương cách trả thù hèn hạ đê tiện của những kẻ tiểu tâm.

Bởi vậy, sau khi rời trại cải tạo, ông Cao Xuân Huy đã không đến những vùng kinh tế mới để tiếp tục cuốc cầy – theo ý muốn của những người thuộc phe thắng trận. Ông đã bỏ nuớc mà đi.

Tháng 3 năm 1975, không phải chỉ có một mình trung úy Cao Xuân Huy bỏ súng. Sau đó, ông ta cũng không phải là kẻ duy nhất vượt biên. Ông chỉ là một trong hàng triệu triệu dân Việt – trong cơn quốc biến – hốt hoảng, ù té, bỏ chạy, hay đâm xầm ra biển, tứ tán, lênh đênh, phiêu bạt khắp bốn phương trời.

Giữa ông Cao Xuân Huy và phần lớn những người Việt tị nạn cộng sản khác chỉ có một chút dị biệt nho nhỏ. Sau khi bỏ súng, bỏ cuốc – thay vì cầm kìm, cầm búa hay một dụng cụ nhẹ nhàng nhưng thiết thực nào khác để kiếm sống nơi quê nguời đất khách – ông Cao Xuân Huy (chả may) lại vớ ngay cây bút, một vật dụng mà hiệu quả trong việc mưu sinh vô cùng giới hạn và vẫn thuờng gây vô số chuyện phiền lòng (cũng như tai nạn) cho khổ chủ!

Dù vậy ông Cao Xuân Huy vẫn viết hết lòng, và trở thành một nhà văn Việt Nam lưu vong nổi tiếng (được nhiều người yêu qúi) trong suốt hai thập niên qua – dù ông viết không nhiều. Là một độc giả của ông nên khi có dịp gặp gỡ, tôi đã lên tiếng phàn nàn:

- Cha nội này làm biếng chết mẹ, uống thì nhiều mà viết chẳng bao nhiêu.

- Thì mày cũng vậy!

Chúng tôi cùng cười ha hả, và cùng “tự hứa” sẽ bỏ rượu (trong tương lai gần) để cầm bút một cách đàng hoàng, nghiêm chỉnh và chăm chỉ hơn. Cái “tương lai gần” này, tiếc thay, vẫn cứ hơi xa quá đối với tình trạng sức khoẻ mong manh của Cao Xuân Huy trong thời gian qua.

Sáng nay, tôi cầm tờ Người Việt mà bỗng thấy run tay:

“Ông Cao Xuân Huy, tác giả cuốn hồi ký ‘Tháng Ba Gãy Súng,’ qua đời chiều Thứ Sáu 12 tháng 11, 2010, sau một thời gian bạo bệnh, tại tư gia ở Lake Forest, California.”“Tại hải ngoại, ông Cao Xuân Huy từng cộng tác với báo Người Việt trong nhiều năm, cũng như với tuần báo Việt Tide. Ông nhiều lần làm tổng thư ký tạp chí Văn Học và chủ biên tạp chí này.”“Tuy hoạt động rất nhiều với văn chương, ông ít khi tự nhận mình là nhà
văn. Trong bài tựa cuốn hồi ký ‘Tháng Ba Gãy Súng,’ ông viết, ‘Tôi
không phải là một nhà văn, mà tôi chỉ là một người lính, lính tác
chiến đúng nghĩa của danh từ, và những điều tôi viết trong quyển sách
này chỉ là một câu chuyện, câu chuyện thật một trăm phần trăm được kể
lại bằng chữ.”“Nhà thơ Du Tử Lê cũng viết rằng ông Cao Xuân Huy ‘là người luôn từ
chối hai chữ ‘nhà văn’ một cách thẳng thắn, với đôi chút khinh bạc của
một Thủy Quân Lục Chiến, binh chủng ông từng vào sinh, ra tử, suốt
tuổi thanh xuân, cộng thêm 5 năm tù ‘cải tạo!’”“Ông Cao Xuân Huy sinh năm 1947 tại Bắc Ninh, Việt Nam. Ông đi lính năm 1968, là cựu Trung Úy Ðại Ðội Phó ÐÐ 4 thuộc Tiểu Ðoàn 4 Thủy quân lục chiến. Tại mặt trận Quảng Trị vào tháng 3, 1975, ông bị bắt làm tù binh và bị cầm tù 5 năm.” “Năm 1982 ông vượt biên và đến Mỹ năm sau đó. Năm 1985, ông in cuốn hồi ký ‘Tháng Ba Gãy Súng.’ Bốn tháng trước khi qua đời, ông Cao Xuân Huy ra mắt cuốn ‘Vài mẩu chuyện,” do tạp chí Văn Học xuất bản.“Trong cáo phó, gia đình ông Cao Xuân Huy viết, ‘Mọi phúng điếu, nếu
có, sẽ dành trọn để yểm trợ: Quỹ Thương binh Thủy Quân Lục Chiến VNCH, và Trại Trẻ em Cô nhi, Khiếm Thị Long Thành, Việt Nam.”“Chương trình tang lễ ông Cao Xuân Huy được cho biết như sau: 92683, điện thoại (714) 893-3525.”

- Nghi lễ nhập quan và phát tang: 12 giờ trưa Thứ Ba 16 tháng 11.

- Nghi lễ phủ kỳ: Từ 18 giờ đến 20 giờ Thứ Ba 16 tháng 11.

- Thăm viếng: Từ 12 giờ đến 20 giờ Thứ Tư 17 tháng 11.

- Nghi lễ hỏa táng: Từ 9 giờ đến 11 giờ Thứ Năm 18 tháng 11.

Ðịa điểm: Peek Family Funeral Home, 7801 Bolsa Ave., Westminster, CA

Tôi vốn ham chơi, và hay thích đàn đúm. Đ… mẹ, bạn bè – khi khổng khi không – nó bỏ đi (ngang hông và ngang xương) như vậy thì tôi còn biết uống với ai, và viết cho ai đọc nữa?

Tưởng Năng Tiến
11/2010

Nhà văn Cao Xuân Huy – ảnh: Thanh Phong/Viễn Đông